Ultralight

Ultralight-vliegen, soms ook wel ULM of Microlight genoemd, wordt door vele mensen geassocieerd met rudimentaire tuigen van enkele buizen met wat zeildoek erover, en aangedreven door een omgebouwde Volkswagen motor. Hoewel er nog wel enkele toestellen rondvliegen die aan deze beschrijving beantwoorden is de sport de afgelopen paar jaren toch wel geëvolueerd, en wordt meer en meer gebruik gemaakt van moderne kunststoffen. Voor de leek zijn de meest moderne toestellen niet meer te onderscheiden van 'echte' vliegtuigen.

In het algemeen moeten de toestellen aan een aantal criteria beantwoorden:

            - er mogen niet meer dan twee zitplaatsen in zijn

            - ze moeten minder wegen dan 450kg

            - ze moeten tegen een minimumsnelheid van 65km/h kunnen vliegen

Voorts zijn er ook nog andere normen zoals een maximale geluidsbelasting die ze mogen geven, en een minimale kruissnelheid die ze erop na kunnen houden.

Binnen deze normen zijn er twee klasses van toestellen: de '3-as' toestellen, en de gemotoriseerde delta-vleugels (DPM)

3-as toestellen

3-as ULM's zijn eigenlijk 'kleine vliegtuigjes', maar binnen deze klasse is er een enorm verschil tussen de meest eenvoudige en de meest geavanceerde toestellen. Waar deze eersten een gemiddelde kruissnelheid hebben rond 90km/h gaan toestellen van de nieuwste generatie gemakkelijk drie keer zo snel! De piloot en zijn passagier zitten in een heuse cockpit beschermd tegen de elementen, en zelfs met verwarming voor vluchten op koudere dagen.

DPM 

Gemotoriseerde delta-vleugels worden bestuurd door het principe van het verschuiven van het gewicht van de piloot. Als de piloot zich naar achter duwt ten opzichte van de vleugel, dan zal de voorkant van deze vleugel naar boven kantelen, en zal er een stijgend traject worden ingezet. Soit, zo beschreven klinkt het allemaal veel ingewikkelder dan het is. DPM-vliegen is in ieder geval redelijk sportief aangezien de piloot - meestal - onbeschermd zit, en aangezien de veranderingen in richting en hoogte enkel met spierkracht moeten gemaakt worden. De gemiddelde snelheid ligt rond de 100km/h.

 

Autogyro

Een buitenbeetje in de ULM-wereld zijn de autogyro's. De reglementering in België is op dit vlak nog niet volledig duidelijk, maar het ziet ernaar uit dat ze erkend zullen worden als ULM.

Het principe van deze tuigen is dat ze geen vleugels hebben, maar dat de draagkracht komt van een wentelwiek zoals bij helikopters. In tegenstelling tot helikopters wordt deze wentelwiek niet direct door de motor aangedreven, maar door de voorwaardse snelheid die dan weer komt van een schroef voor of achter de piloot.

Meer informatie over deze tuigen kan je vinden op de site van Gyroclub Icarus.

UL-helikopters

Traditioneel zijn helikopters vrij duur door hun complexe mechanica. De laatste jaren komen er echter enkele modellen op de markt die veel lichter zijn, en die gebruik maken van een aantal ULM-technologieën. In België mogen deze echter niet met een ULM-licentie gevlogen worden, en moet men privaat piloot helikopter zijn.

 

Waarom ULM vliegen? Voordelen en beperkingen.

De vliegvaardigheid van een ULM-piloot is zeker en vast niet minder als deze van een privaat piloot. Integendeel, door het geringe gewicht van een ULM is deze veel meer onderhevig aan turbulenties, en zal de piloot fijner moeten vliegen.
Wél is het zo dat doordat de toestellen eenvoudiger zijn, en er minder systemen opstaan, piloten over het algemeen met minder vlieguren hun licentie kunnen behalen. Ook de medische keuring is voor ULM piloten iets lichter als voor privaat piloten. De theoretische proef is minder formeel, is meer op de praktijk gericht, en omvat minder diepgaande theoretische kennis. Tot slot is het natuurlijk een groot voordeel dat vlieguren op een ULM door de band genomen veel goedkoper zijn als uren op een volwaardig vliegtuig.

Natuurlijk zijn er niet enkel voordelen, maar heeft een ULM-licentie, en ULM toestellen, ook beperkingen. Zo heeft een ULM maximum twee zitplaatsen. Eén passagier meenemen is dus geen probleem, maar een uitstap met de hele familie zit er met een ULM niet in.  Voorts mag een ULM-toestel niet in gecontroleerde zones komen die er zijn rond grote luchthavens noch boven bebouwde gebieden, en mag er ook niet 's nachts of met slecht weer gevlogen worden. Tot slot valt ook nog te vermelden data een ULM-licentie, en de uren die op een ULM gevlogen worden, niet meetellen naar 'hogere' licenties zoals deze van commercieel of lijnpiloot.

Kosten

Een uur ULM vliegen met een 'gemiddelde' 3-asser kost ergens tussen de 70 en 90 euro. Voor instructie komt daar nog een 20 euro bij.

Indien het vliegen je écht bevalt kan je op de tweedehandmarkt goede toestellen vinden vanaf ongeveer 15.000€. Nieuwe vliegklare toestellen zijn beschikbaar vanaf €25.000, maar er zijn ook uitzonderingen van €10.000 en het bovenste segment gaat boven €100.000 vanaf er wat opties worden genomen in de instrumentatie en afwerking.

Het is ook mogelijk om zelf je toestel de bouwen. Je koopt dan van een erkende fabrikant een 'kit', en na een 1000-tal uren van knutselen kan je fier in je eigen toestel rondvliegen. Dit is natuurlijk een pak goedkoper dan de aanschaf van een vliegklaar toestel, maar wees wel gewaarschuwd dat een groot aantal projecten nooit een vliegklare status bereikt omdat de bouwer het niet  meer zag zitten!

Naast de aanschaf van een toestel zijn er natuurlijk een aantal kosten die altijd terugkomen. Zo moet de motor onderhouden worden volgens bepaalde standaarden, verbruikt de ULM natuurlijk ook benzine en olie, zijn er op sommige velden landingsrechten, en ook de jaarlijkse verzekering en stalling nemen een behoorlijk deel van het budget weg..

 

 

Meer informatie

De beschrijving van wat er allemaal komt kijken bij een dagje vliegen naar een ander veld vind je hier.

Als je al eens wil proeven van de theorie die je moet verwerken, krijg je in dit artikel een eerste indruk.

Op de site van de Belgische Micro-Luchtvaart Federatie vind je de voorwaarden om een licentie te bekomen, de reglementering, de plaatsen waar je kan vliegen, de goedgekeurde toestellen, ...

Indien u nog vragen hebt kan u ze kwijt in de feedback.